Nationale investeringsinstelling brengt schaal en slagkracht

Invest-NL en Invest International vormen basis voor nieuwe instelling

Nederland staat voor een grote investeringsopgave. Ons toekomstig verdienvermogen en onze concurrentiekracht staan onder druk, terwijl technologische ontwikkeling, economische weerbaarheid en strategische autonomie steeds belangrijker worden. Juist innovatieve bedrijven en kapitaalintensieve projecten hebben in de opschalingsfase en bij internationale groei vaak moeite om voldoende financiering te vinden. Om ook in de toekomst welvarend, innovatief en weerbaar te blijven, zijn gerichte en langjarige investeringen nodig, juist waar financiering vanuit de markt onvoldoende tot stand komt.

Invest-NL en Invest International verwelkomen daarom de plannen van het kabinet voor de oprichting van een nationale investeringsinstelling. De reeds ingezette integratie van Invest-NL en Invest International biedt een stevige basis waarop de nieuwe instelling snel kan voortbouwen.

Wij onderschrijven de keuze om de investeringen binnen Nederland te richten op digitalisering en AI, veiligheid en weerbaarheid, energie- en klimaattechnologie en life sciences en biotechnologie. Deze domeinen zijn bepalend voor het toekomstige verdienvermogen van Nederland en sluiten aan bij de expertise die Invest-NL en Invest International de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Zoals het kabinet ook aangeeft moet er daarnaast ruimte blijven om in te spelen op nieuwe economische kansen en nieuwe financieringsknelpunten. 

De aangekondigde € 3,3 miljard is een belangrijke start. Samen met het bestaande kapitaal van Invest-NL en Invest International ontstaat een kernkapitaal van circa € 6,6 miljard. Een aanzienlijk deel daarvan is echter al geïnvesteerd of gecommitteerd. Als Nederland structureel grotere investeringen wil kunnen financieren, zal de financiële slagkracht daarom substantieel verder moeten groeien. Om deze schaal te bereiken zijn op termijn aanvullende kapitaalstortingen nodig óf moet de instelling zelfstandig kapitaal kunnen aantrekken. Voor dat laatste is een vorm van garantie noodzakelijk. Dit is een internationaal beproefd model (bijvoorbeeld KfW en Bpifrance) waarmee het publieke kernkapitaal effectiever kan worden ingezet, grotere en langlopende financieringen mogelijk worden gemaakt en meer privaat en institutioneel kapitaal kan worden gemobiliseerd. 

Tegelijkertijd kan de investeringsopgave niet wachten op de formele oprichting van de nationale investeringsinstelling. De financieringsbehoefte van ondernemingen en projecten bestaat nu al. Wij verwelkomen dan ook zeer dat tijdens de overgangsfase al een deel van de voorziene aanvullende € 3,3 miljard beschikbaar wordt gesteld voor investeringen via Invest-NL en Invest International. Zo kan de investeringscapaciteit al worden vergroot terwijl wordt gewerkt aan de vorming van de nieuwe instelling.  

De nationale investeringsinstelling moet ook helpen om het nu nog versnipperde en complexe publieke financieringslandschap eenvoudiger en beter verbonden te maken. We hadden graag gezien dat nu al een duidelijke keuze was gemaakt om ook de nationale financieringsregelingen te bundelen. Juist daar ligt een belangrijke kans om versnippering terug te dringen en ondernemers eenvoudiger toegang te geven tot passende financiering. 

De CEO van Invest-NL, Rinke Zonneveld: 

“De nationale investeringsinstelling is pas geslaagd als ondernemers en investeerders merken dat het eenvoudiger wordt. Minder versnippering, meer financiële slagkracht en met publiek kapitaal veel meer privaat geld in beweging krijgen. Dat is wat de markt nodig heeft en een belangrijke voorwaarde om de investeringsagenda daadwerkelijk uit te voeren. We hoeven gelukkig niet bij nul te beginnen. Invest-NL heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot de meest actieve investeerder van Nederland in innovatieve snelgroeiende bedrijven. De vorming van de nationale investeringsinstelling en de integratie met Invest International is de volgende noodzakelijke schaalsprong om Nederland meer innovatief, duurzaam en weerbaar te maken.”   

Voor een open economie als Nederland stopt economische groei niet bij de grens, een groot deel van onze welvaart wordt internationaal verdiend. Nederlandse bedrijven hebben toegang nodig tot internationale markten, talent en technologie. Europese en internationale samenwerking is nodig om bedrijven te laten doorgroeien en onze economische weerbaarheid en strategische autonomie te versterken. De nationale investeringsinstelling krijgt daarom zowel een nationale als een nadrukkelijke internationale opdracht.  

De CEO van Invest International, Melanie Maas Geesteranus:  

"Publieke investeringen zijn niet alleen nodig om financieringsgaten te dichten, maar ook om strategische economische belangen veilig te stellen. Daarbij gaat het om toegang tot internationale markten, technologie, energie, grondstoffen en internationale waardeketens die van belang zijn voor het bedrijfsleven en de Nederlandse economie. Nederland moet dus versterken waar het goed in is en beschermen waar het kwetsbaar is. Invest International financiert al waar de markt tekortschiet. Met de nationale investeringsinstelling kunnen we dat op grotere schaal doen. Zo versterken we ons toekomstige verdienvermogen én onze economische weerbaarheid." 

Met de plannen van het kabinet én de activiteiten en expertise van Invest-NL en Invest International ligt er een stevige basis. Nu is het zaak om tempo te houden en de instelling ook, net als andere Europese investeringsinstellingen, de financiële ruimte en instrumenten te geven die nodig zijn om meer innovatieve bedrijven en projecten daadwerkelijk te financieren.