
Energie
—13 oktober 2026
13 oktober 2026
3 minuten

Netcongestie belemmert de verduurzaming van de industrie. Bedrijven die willen verduurzamen en daarvoor meer elektriciteit nodig hebben, moeten vaak jaren vooruitbetalen voor een aansluiting. Invest-NL heeft in kaart gebracht hoe aangepaste aanbetalingsvoorwaarden financiële drempels kunnen verlagen en investeringen in elektrificatie mogelijk maken.
Netcongestie vormt een grote uitdaging voor bedrijven die hun productieprocessen willen elektrificeren. Maar naast de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet speelt ook een financieel probleem. Bedrijven moeten vaak al 10 tot 20% van hun aansluitkosten betalen, soms drie tot zeven jaar voordat duidelijk is of hun verduurzamingsplannen doorgaan. Terwijl bedrijven nog niet weten wanneer zij meer elektriciteit kunnen afnemen, moeten ze al een flink bedrag betalen. Dat is vooral lastig voor bedrijven die minder eigen geld beschikbaar hebben.
De industrie heeft eerder aandacht gevraagd voor deze problematiek. Om tot oplossingen te komen, heeft Invest-NL gekeken naar mogelijkheden om deze financiële drempels te verlagen. De conclusie: het aanpassen van de aanbetalingsvoorwaarden is effectiever dan bedrijven extra financiering aanbieden.
Een belangrijke oplossing die hieruit naar voren komt, is om de eerste aanbetaling te verschuiven naar het moment waarop bedrijven zekerheid krijgen over hoeveel elektriciteit zij kunnen afnemen. Op dat moment kunnen zij de kosten beter financieren, omdat tegenover de aanbetaling meer zekerheid staat. Zo hoeven bedrijven niet al vroeg grote bedragen vast te zetten, terwijl nog onzeker is wanneer zij hun aansluiting kunnen gebruiken. Dit geeft ondernemers meer financiële ruimte om hun verduurzamingsplannen uit te voeren.
“Het is belangrijk dat de industrie kan verduurzamen. Het onderzoek van Invest-NL laat ook weer zien dat meerdere factoren van belang zijn bij investeringsbeslissingen voor extra stroomcapaciteit. Een verschuiving van de eerste aanbetaling naar het moment waarop duidelijk is hoeveel transportcapaciteit beschikbaar komt, gecombineerd met een volwassenheidstoets, biedt ondernemers en netbeheerders zekerheid. En dat is belangrijk!”, zegt Barbara Verwayen, clusterregisseur Cluster 6.
Ook de boekhoudkundige verwerking van aansluitkosten biedt aanknopingspunten. Uit een aanvullende analyse van PwC blijkt dat bedrijven deze kosten onder voorwaarden op hun balans kunnen opnemen en over meerdere jaren kunnen afschrijven. De juiste verwerking hangt af van de specifieke situatie en gemaakte afspraken. De analyse geeft ondernemers en accountants meer inzicht in de financiële gevolgen van een netaansluiting.
"Hoge aanbetalingen vormen een grote belemmering voor de industrie. Zelfs als er ruimte is op het elektriciteitsnet, moeten bedrijven betalen zonder dat daar voldoende zekerheid tegenover staat. Dat netbeheerders bereid zijn de aanbetalingsvoorwaarden te herzien, is een belangrijke doorbraak. Het is een effectievere oplossing dan financiële compensatie en de eerste stappen worden inmiddels gezet", zegt Diederik Apotheker van Invest-NL.
Netbeheerders zijn inmiddels, mede naar aanleiding van de aanbevelingen, aan de slag en onderzoeken welke aanpassingen mogelijk zijn. Zo draagt Invest-NL bij aan het wegnemen van financieringsknelpunten en maakt zij investeringen in een duurzame industrie mogelijk.
Diederik Apotheker
thema expert Next Generation Power
